Tăng cường chất lượng thanh, kiểm tra trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội

Thứ tư, ngày 7 tháng 10 năm 2020 | 10:21:44

Ngày 6/10, tại Hà Nội, dưới sự chủ trì của Phó Tổng Giám đốc Lê Hùng Sơn, BHXH Việt Nam tổ chức Hội nghị Giao ban trực tuyến về công tác thanh tra, kiểm tra (TTKT). Tham dự có đại diện lãnh đạo các vụ, ban, đơn vị liên quan và 63 điểm cầu tại các địa phương.

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam Lê Hùng Sơn cho biết, công tác thanh tra chuyên ngành BHXH, Bảo hiểm y tế (BHYT) đã góp phần quan trọng đảm bảo quyền lợi của người tham gia, ngăn ngừa, hạn chế tình trạng vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT của các đơn vị sử dụng lao động, tổ chức, cá nhân.

Toàn cảnh Hội nghị giao ban trực tuyến về công tác thanh tra, kiểm tra BHXH Việt Nam.

9 tháng đầu năm, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, cùng với các biện pháp “giãn cách xã hội” đã tác động không nhỏ đến nền kinh tế, tình hình hoạt động của các doanh nghiệp nói chung; từ đó gây ảnh hưởng đến việc triển khai thực hiện nhiệm vụ chung của ngành BHXH.

Do đó, để đáp ứng tình hình thực tế, BHXH Việt Nam đã chỉ đạo thực hiện công tác TTKT trong thời gian diễn ra dịch bệnh COVID-19.

Theo đó, điều chỉnh giảm 72,69% so với kế hoạch TTKT năm 2020 giao đầu năm, trong đó BHXH Việt Nam chủ trì và phối hợp thực hiện TTKT chuyên ngành và thanh tra liên ngành tại 4 tỉnh, thành phố (giảm 66,7%); BHXH các tỉnh, thành phố thực hiện thanh tra chuyên ngành 1.369 đơn vị (giảm 75,5%), kiểm tra 3.296 đơn vị (giảm 57,6%), TTKT liên ngành tại 522 đơn vị (giảm 86,5%).

Trong 9 tháng đầu năm 2020, tỷ lệ thu hồi nợ đóng BHXH, BHYT, Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) qua công tác TTKT toàn ngành đạt ở mức cao (91,39%), cho thấy hiệu quả tích cực khi cơ quan BHXH thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành về đóng BHXH, BHYT, BHTN.

Báo cáo tại Hội nghị, Vụ trưởng Vụ TTKT Trần Đức Long cho biết, trong 9 tháng đầu năm 2020, toàn ngành đã thực hiện TTKT tại 3.155 đơn vị, đạt 59,09% kế hoạch, trong đó: thanh tra chuyên ngành đóng là 791 đơn vị, đạt 53,8% kế hoạch; kiểm tra là 2.117 đơn vị; TTKT liên ngành là 247 đơn vị đạt 41,76% kế hoạch. Bên cạnh đó, trong 9 tháng đầu năm, toàn ngành đã tổ chức thực hiện 1.384 cuộc TTKT đột xuất tại 1.808 đơn vị.

Qua thanh tra chuyên ngành đóng đã phát hiện 4.998 lao động thuộc đối tượng phải tham gia nhưng chưa tham gia hoặc đóng thiếu thời gian tham gia BHXH, BHYT, BHTN với số tiền phải truy đóng là 44.759 triệu đồng; phát hiện 13.772 lao động đóng thiếu mức quy định với số tiền phải truy đóng là 56.733 triệu đồng. Ngoài ra, qua công tác TTKT việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT đã phát hiện và yêu cầu thu hồi về Quỹ BHXH số tiền 2.889 triệu đồng do thanh toán các chế độ BHXH không đúng quy định; thu hồi về Quỹ BHTN số tiền 1.749 triệu đồng do thanh toán, chi trả trợ cấp BHTN không đúng quy định; thu hồi về Quỹ BHYT số tiền 39.189 triệu đồng chi phí KCB BHYT không đúng quy định…

Có 10 tỉnh, thành phố tích cực thực hiện TTKT (đến nay, đã đạt tỷ lệ trên 90% kế hoạch được giao, gồm: TP.HCM, Bắc Ninh, Bến Tre, Bình Thuận, Đồng Tháp, Hậu Giang, Hòa Bình, Nghệ An, Sóc Trăng, Yên Bái. Tuy nhiên, có 21 tỉnh, thành phố có tỷ lệ thực hiện dưới 50% kế hoạch được giao; 8 tỉnh, thành phố chưa thực hiện thanh tra chuyên ngành đóng theo kế hoạch; 8 tỉnh, thành phố chưa thực hiện kiểm tra nội bộ cơ quan BHXH theo kế hoạch; 24 tỉnh, thành phố chưa thực hiện kiểm tra cơ sở KCB BHYT theo kế hoạch…

Tại Hội nghị, ông Dương Văn Hào, Trưởng ban Quản lý Thu - Sổ - Thẻ đã báo cáo nhanh về tình hình nợ BHXH, BHYT, BHTN của BHXH các tỉnh thành phố.

Theo đó, tính đến ngày 30/9, tổng số tiền nợ BHXH, BHYT, BHTN, Bảo hiểm tai nạn lao động, Bệnh nghề nghiệp là 21.685 tỉ đồng, chiếm 5,4% số phải thu, tăng 0,5% so với cùng kỳ năm 2019.

Một vài địa phương, ngân sách nhà nước chưa đóng BHYT cho một số đối tượng với số tiền lớn (TP.HCM 199 tỷ đồng, Thái Nguyên 111 tỷ đồng, Hải Dương 93 tỷ đồng, Bến Tre 89 tỷ đồng, Thái Bình 86 tỷ đồng, Hà Nội 86 tỷ đồng).

Điểm cầu BHXH các tỉnh, thành phố tham dự Hội nghị trực tuyến.

Theo bà Nguyễn Thị Anh Thơ, Quyền Vụ trưởng Vụ Pháp chế (BHXH Việt Nam) cho biết, tính đến hết tháng 8/2020 đã có 34/63 BHXH tỉnh, thành phố thực hiện việc kiến nghị khởi tố hành vi vi phạm pháp luật lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN của 67 đơn vị tới cơ quan Công an. Tuy nhiên, có rất ít vụ việc được quyết định khởi tố mà chỉ được xem xét, giải quyết.

Đại diện Vụ Pháp chế cho rằng, BHXH các tỉnh, thành phố vẫn còn lúng túng trong việc xác định hành vi nào có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự để kiến nghị khởi tố, đặc biệt, chưa có hướng dẫn cụ thể như thế nào là hành vi gian dối hoặc thủ đoạn khác do đó khó khăn cho việc áp dụng pháp luật “Thực tế có đến trên 21% số trường hợp cơ quan BHXH kiến nghị khởi tố nhưng cơ quan Công an xác định hành vi vi phạm chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm theo quy định nên không khởi tố”, bà Nguyễn Thị Anh Thơ nói.

Từ những khó khăn, vướng mắc trên, các đại biểu cho rằng, việc triển khai thực hiện kế hoạch TTKT năm 2020 toàn ngành trong những tháng đầu năm còn chậm, không đúng tiến độ. Nguyên nhân chủ yếu là do dịch bệnh COVID-19 diễn ra phức tạp, do đó để công tác TTKT đạt kết quả cần sự nỗ lực rất lớn từ các địa phương.

Đưa ra giải pháp cho công tác này trong thời gian tới, Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Lê Hùng Sơn nhấn mạnh, cần áp dụng triệt để các ứng dụng, phần mềm từ (công nghệ thông tin) CNTT để sàng lọc dữ liệu trước khi tới các đơn vị TTKT. Trong đó, áp dụng phần mềm CNTT để khoanh vùng, rà soát các đơn vị, từ đó, phân vùng từng mức độ và đưa ra cảnh báo riêng cho từng khu vực.

Đối với vướng mắc về xử lý các đơn vị nợ đọng, vi phạm pháp luật về BHXH, Phó Tổng Giám đốc Lê Hùng Sơn khẳng định, sẽ sớm thống nhất và đề xuất với Tổng Giám đốc để ký kết với phía Tòa án, Bộ Công an nhằm giải quyết tình trạng trên. Tuy nhiên, điều quan trọng là cơ quan BHXH cần chủ động đưa ra được các chứng cứ rõ ràng, đúng người, đúng tội để có thể xử lý nghiêm.

Minh Thư/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam