Sự kiện thế giới nổi bật tuần 17-23/2/2020

Chủ nhật, ngày 23 tháng 2 năm 2020 | 14:14:18

* Dịch Covid-19 diễn biến khó lường bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc; * Hàn Quốc và Nhật Bản nối lại đối thoại thương mại; * Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Taliban có hiệu lực; * Nhen nhóm hòa bình ở Lybia.

  1. Dịch Covid-19 diễn biến khó lường  bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc

Trong khi tình hình dịch bệnh tại Trung Quốc có vẻ đã được kiểm soát, nỗi hoang mang đang bao trùm nhiều nước giữa lúc Tổ chức Y tế thế giới cảnh báo cơ hội ngăn chặn dịch lan rộng ra thế giới đang nhỏ dần.

Theo Hãng tin Reuters, tính tới cuối ngày 22/2, đã có 29 quốc gia và vùng lãnh thổ ghi nhận có người nhiễm viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra (Covid-19). Hàn Quốc và Nhật Bản là hai quốc gia có người nhiễm cao thứ 2 và thứ 3 thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Iran - quốc gia cách Trung Quốc hơn 5.600km, là nước có số người chết nhiều thứ hai, trên cả Hàn Quốc và Nhật Bản.

Theo hãng thông tấn Yonhap, tính đến ngày 22/2, giới chức Hàn Quốc ghi nhận 433 ca nhiễm bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng virus Corona mới gây ra (Covid-19). Quốc gia cũng xác nhận đã có 2 ca tử vong vì Covid-19. Hơn một nửa số ca lây nhiễm là ở Daegu - thành phố lớn thứ 4 Hàn Quốc và các vùng thuộc tỉnh Bắc Gyeongsang. Gần 40 người bị chẩn đoán nhiễm Covid-19 và 10.000 người khác nằm trong tình trạng cách ly được cho là có liên quan đến một giáo phái có tên Shincheonji (Tân Thiên Địa) ở Hàn Quốc.

Nhân viên y tế phun thuốc khử trùng phía trước một nhà thờ của giáo phái Shincheonji ở Daegu - Hàn Quốc, nhằm ngăn chặn sự lây lan của Covid-19, ngày 19/2/2020. Ảnh: AFP/TTXVN

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in nhấn mạnh rằng, các diễn biến của COVID-19 tại nước này đã bước vào giai đoạn "rất nghiêm trọng". Ngày 21/2, Hàn Quốc tuyến bố thành phố Daegu và huyện Cheongdo là khu vực cần đưa vào diện “chăm sóc đặc biệt". Thị trưởng thành phố Deagu miêu tả đây là một “cuộc khủng hoảng chưa từng có tiền lệ” và khuyến cáo 2,5 triệu người dân địa phương không ra ngoài, cũng như phải đeo khẩu trang ngay cả khi trong nhà nếu có thể.

Không chỉ riêng Hàn Quốc, tại một số quốc gia khác bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc cũng ghi nhận những trường hợp tử vong đầu tiên vì Covid-19. Ngày 21/2, hãng thông tấn ANSA của Italy đưa tin một bệnh nhân là nam giới, 78 tuổi ở thành phố Padua đã qua đời sau khi nhiễm chủng mới của virus Corona. Số trường hợp mới dương tính với Covid-19 đã lên đến 16 người, tập trung ở miền Bắc Italy.

Tại Iran, chỉ trong tuần qua, số người thiệt mạng do virus nCoV trong nước đã lên con số 4, trong tổng số 13 ca dương tính với nCoV được Bộ Y tế Iran xác nhận.

Một trong những “điểm nóng” lây lan Covid-19 bên ngoài Trung Quốc là ổ dịch trên các du thuyền sang trọng. 

Sáng 20/2, giới chức y tế Nhật Bản đã xác nhận 2 trường hợp đầu tiên trên du thuyền Diamond Princess do tử vong do Covid-19. Hai trường hợp là một cụ ông và cụ bà ở tuổi 80. Du thuyền Diamond Princess chở 3.711 người khởi hành từ cảng Yokohama hôm 20/1 và quay về cảng này ngày 3/2 vừa qua. Hai ngày sau đó, Nhật Bản quyết định cách ly tàu này cùng tất cả hành khách trên tàu trong 14 ngày. Tổng số ca nhiễm trên tàu Diamond Princess là 621 người.

Trong một diễn biến khác, một công dân Mỹ 83 tuổi từng đi trên du thuyền MS Westerdam đã phản ứng dương tính với nCoV ở Kuala Lumpur - Malaysia. Du thuyền MS Westerdam được Campuchia cho phép cập cảng vào ngày 14/12 sau khi bị nhiều nước từ chối. Kết quả này đã khiến nhiều chuyên gia y tế lo lắng về một bước ngoặt trong tình hình kiểm soát dịch bệnh, khi hơn nghìn du khách trên tàu Westerdam vào đất liền đã lên các chuyến bay trở về nước.

Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đã có 25 quốc gia và vùng lãnh thổ ngoài Trung Quốc đại lục thông báo xuất hiện dịch Covid-19, với tổng số ca được xác nhận là 1.076, thấp hơn nhiều so với con số khoảng 76.288 ca nhiễm tại Trung Quốc đại lục. Tổng số ca tử vong tại Trung Quốc hiện là 2.441 người.

  1. Hàn Quốc và Nhật Bản nối lại đối thoại thương mại

Ngày 21/2, Bộ Thương mại Nhật Bản cho biết, nước này và Hàn Quốc vừa nhất trí tổ chức đối thoại về các biện pháp hạn chế xuất khẩu vào ngày 10/3 tới tại Seoul. Hồi tháng 12/2019, Chính phủ Nhật Bản đã dỡ bỏ lệnh hạn chế xuất khẩu chất cản quang sang Hàn Quốc. Chất này là một trong 3 vật liệu công nghệ mà Tokyo hạn chế xuất khẩu sang Hàn Quốc từ tháng 7/2019.

Hai bên lên kế hoạch tiếp tục nỗ lực tìm cách cải thiện quan hệ thương mại song phương sau thời gian căng thẳng vì các biện pháp hạn chế. Phía Hàn Quốc cũng xác nhận 2 bên sẽ tổ chức đối thoại vào tháng tới để tìm cách tháo gỡ căng thẳng thương mại song phương đã kéo dài nhiều tháng qua.

Quan hệ Seoul và Tokyo rơi vào bế tắc kể từ tháng 7/2019 sau khi Nhật Bản áp dụng các quy định ngặt nghèo hơn với hoạt động xuất khẩu sang Hàn Quốc 3 vật liệu quan trọng cho việc sản xuất vật liệu bán dẫn và màn hình tinh thể lỏng. Nhật Bản sau đó đưa Seoul ra khỏi danh sách các đối tác thương mại đáng tin cậy.

Hàn Quốc muốn Nhật Bản đảo ngược động thái này nhưng Tokyo cho rằng, 2 bên cần giải quyết các vấn đề một cách tách biệt. Hàn Quốc cho rằng, các động thái của Nhật Bản là nhằm đáp trả những phán quyết của Tòa án Tối cao Hàn Quốc, hồi năm 2018, yêu cầu các công ty Nhật Bản bồi thường cho các nạn nhân lao động cưỡng bức người Hàn Quốc trong thời chiến tranh.

  1. Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Taliban có hiệu lực

Ngày 22/2, thỏa thuận ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và lực lượng Taliban ở Afghanistan bắt đầu có hiệu lực, tạo tiền đề cho 2 bên ký thỏa thuận hòa bình vào ngày 29/2. Nếu thành công, thỏa thuận hòa bình được ký kết sẽ chấm dứt cuộc chiến kéo dài suốt 18 năm qua ở quốc gia Tây Nam Á này và đưa quân đội Mỹ về nước.

Lực lượng Taliban. Ảnh: AP

Sau khi thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Taliban được ký kết, các cuộc đàm phán giữa tất cả các phe phái Afghanistan sẽ diễn ra trong vòng 10 ngày và có thể dẫn đến việc thành lập một chính phủ mới. Bên cạnh đó, Taliban cam kết không để các nhóm khủng bố sử dụng lãnh thổ Afghanistan tấn công Mỹ và các đồng minh.

Về phía Mỹ và các đồng minh sẽ rút dần quân đội khỏi quốc gia Tây Nam Á này theo giai đoạn và hoàn tất sau 18 tháng. Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết, đại diện đặc biệt của Mỹ về Afghanistan, ông Zalmay Khalilzad và đại diện Taliban sẽ ký thỏa thuận hòa bình tại Thủ đô Doha (Qatar) và cuối cùng sẽ dẫn đến lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.

Trong một tuyên bố, Ngoại trưởng Mike Pompeo cho biết, Đại diện đặc biệt của Mỹ về Afghanistan, ông Zalmay Khalilzad và đại diện Taliban sẽ ký thỏa thuận hòa bình tại Thủ đô Doha (Qatar) và cuối cùng sẽ dẫn đến lệnh ngừng bắn vĩnh viễn.

  1. Nhen nhóm hòa bình ở Lybia

Đàm phán được nối lại nhen nhóm hòa bình cho hàng triệu dân Libya. Ảnh: TTXVN.

Ngày 20/2, Liên hợp quốc cho biết các bên tham chiến tại Libya đã nối lại đàm phán ở Geneva (Thụy Sỹ) nhằm đạt được một lệnh ngừng bắn lâu dài. Niềm hy vọng được nhen nhóm có thể tránh được một thảm họa nhân đạo cho hàng triệu dân thường đã chịu quá nhiều đau khổ bởi chiến tranh.

Vòng đàm phán đầu tiên giữa các bên xung đột tại Libya do Liên hợp quốc bảo trợ được tiến hành hồi đầu tháng này tại Geneva nhưng không đạt kết quả. Vòng đàm phán thứ hai được tiến hành ngày 18/2 vừa qua. Tuy nhiên, Chính phủ Đoàn kết dân tộc Libya (GNA) tuyên bố rút khỏi đàm phán để phản ứng với vụ tấn công bằng tên lửa của lực lượng tự xưng Quân đội quốc gia Libya (LNA) nhằm vào cảng biển ở thủ đô Tripoli.

Trong bối cảnh hiện nay, có thể nhận định, để nội bộ các phe phái ở Libya tự quyết định và giải quyết hoà bình và tương lai chính trị cho Libya là khó có thể thành hiện thực. Chính vì thế, trong cuộc trả lời phỏng vấn vào hôm qua, Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu cho rằng, cuộc khủng hoảng tại Libya đang thiếu những giải pháp để có thể ngăn ngừa xung đột.

“Hệ thống quốc tế” đã không ngăn được các cuộc đụng độ ở Libya và cũng không có quyết tâm. Chính vì thế, một quá trình chính trị ở Libya không thể có tiến triển trong khi các cuộc tấn công của lực lượng Quân đội quốc gia Libya vẫn tiếp tục.

Song Anh (Tổng hợp)/ Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam