Bảo hiểm Xã hội Việt Nam: “Mọi thành công đều bắt đầu từ một tầm nhìn đúng”

Thứ tư, ngày 19 tháng 2 năm 2020 | 9:35:4

Đó là nhận định được Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đưa ra tại Hội nghị trực tuyến đánh giá kết quả 25 năm thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) nhân kỷ niệm thành lập BHXH Việt Nam (16/2/1995-16/2/2020).

Những bước đi đầu tiên

Năm 1995 đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công tác cải cách và điều hành chính sách BHXH ở Việt Nam, được thể hiện thông qua việc Chính phủ ban hành Nghị định số 12 và kèm theo Điều lệ BHXH quy định thực hiện BHXH bắt buộc đối với cán bộ viên chức (CBVC) nhà nước và người lao động (NLĐ) làm việc tại các doanh nghiệp. Điều này, cho thấy việc triển khai thống nhất BHXH bắt buộc cho NLĐ trong mọi thành phần kinh tế là đúng. Cùng thời gian đó, Nghị định số 19/CP quyết định thành lập BHXH Việt Nam trên cơ sở thống nhất các tổ chức BHXH ở Trung ương và địa phương thuộc hệ thống Lao động, Thương binh và xã hội (LĐ-TB&XH) và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam để giúp Chính phủ chỉ đạo công tác quản lý quỹ BHXH, thực hiện thống nhất các chế độ, chính sách BHXH theo pháp luật. Sự ra đời của ngành BHXH đã tạo môi trường thực hiện chính sách BHXH thống nhất giữa NLĐ làm việc ở bất kỳ nơi nào, bất kỳ thành phần kinh tế nào, thay vì chỉ “gói gọn” trong khối cơ quan nhà nước như trước đây. Lần đầu tiên, kể từ khi thành lập nước, một cơ quan chuyên trách thuộc Chính phủ về thực hiện chính sách BHXH, BHYT đã được thành lập. Kể từ đây, việc đảm bảo các quyền lợi về BHXH, BHYT của NLĐ cũng như mọi người dân được thực hiện đầy đủ hơn, kịp thời hơn và ngày càng tốt hơn.

Tiếp đó, ngày 24/1/2002, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 20/2002/QĐ-TTg về việc chuyển BHYT Việt Nam (Bộ Y tế) sang BHXH Việt Nam. Đây là quyết định quan trọng trong việc thống nhất tổ chức thực hiện chính sách. Đồng thời, từ đây những bất cập, chồng chéo giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng quản lý sự nghiệp đã từng bước được tháo gỡ, tạo thuận lợi cho việc tổ chức thực hiện chính sách BHXH một cách hiệu quả, chuyên nghiệp và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Cho đến nay, trải qua 25 năm hình thành và phát triển, gắn với những dấu mốc thời gian quan trọng như năm 2006, Luật BHXH ra đời là một trong những nền tảng pháp lý quan trọng để nâng cao hiệu quả thực thi chế độ chính sách BHXH. Năm 2012, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 21-NQ/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác BHXH, BHYT giai đoạn 2012-2020, đánh dấu mốc quan trọng trong mục tiêu an sinh xã hội với nhiều đột phá trong thực hiện chính sách BHXH, BHYT, nâng cao vai trò, trách nhiệm cả hệ thống chính trị trong việc tổ chức thực hiện các chính sách này. Năm 2018, tại kỳ họp thứ bảy, Ban Chấp hành Trung ương Khóa XII đã thông qua Nghị quyết số 28-NQ/TW về cải cách chính sách BHXH khẳng định sự quan tâm sâu sắc và nhất quán của Đảng ta đối với sự nghiệp chăm lo an sinh xã hội cho mọi người dân. Trên đà phát triển với mục tiêu năm 2020 - củng cố đích đến là phát triển ngành BHXH Việt Nam theo hướng hiện đại, đảm bảo đủ năng lực và điều kiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ cũng như tổ chức thực hiện chính sách BHXH, BHYT đáp ứng yều cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập quốc tế.

Kết quả của một hướng đi đúng

Nếu như năm 1995 chỉ có 2,2 triệu người tham gia BHXH thì đến hết năm 2006 (năm đầu tiên triển khai Luật BHXH) đã có 6,7 triệu người tham gia. Năm 2008 là năm đầu tiên triển khai BHXH tự nguyện, mới chỉ có hơn 6.000 người tham gia thì đến hết năm 2019, số người và tỉ lệ tham gia BHYT trên tổng dân số tăng ấn tượng, vượt các chỉ tiêu được giao với trên 85,4 triệu người tham gia, tương ứng với tỉ lệ bao phủ gần 90% dân số, tăng khoảng 70 triệu người so với năm 2003 (năm mà chức năng thực hiện chính sách BHYT chuyển sang cho BHXH Việt Nam).

Cùng với sự gia tăng của đối tượng tham gia, số thu BHXH, BHYT cũng liên tục tăng theo thời gian. Năm 2019, tổng thu toàn ngành BHXH đạt gần 368.000 tỉ đồng, tăng hàng trăm lần so với năm 1995. Mỗi năm đều có thêm hàng trăm ngàn NLĐ, hàng chục triệu người dân được bảo vệ sức khỏe thông qua các chế độ BHXH, BHYT, góp phần đảm bảo an sinh, tạo sự an toàn, ổn định xã hội, tiến tới mục tiêu công bằng xã hội, quyền lợi của nhân dân, NLĐ luôn được đảm bảo và thực hiện ngày càng tốt hơn.

Để có được những kết quả vượt bậc như vậy là nhờ có sự phát triển đồng bộ của cả hệ thống, các thủ tục hành chính được tối giản từng bước. Trong 5 năm (2014-2019), số lượng thủ tục hành chính (TTHC) của ngành BHXH đã được giảm từ 263 thủ tục xuống còn 27 thủ tục (giảm 76%). Năm 2018 được Tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ đánh giá là “một trong những đơn vị đi đầu trong cải cách TTHC, ứng dụng CNTT và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về Bảo hiểm”. Bên cạnh đó, hệ thống CNTT cũng hoàn thiện việc xây dựng hệ sinh thái 4.0 phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc khẳng định, trải qua 25 năm xây dựng và phát triển, BHXH Việt Nam đã nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức đạt được nhiều thành tựu nổi bật trong tổ chức thực hiện các chính sách BHXH, BHYT, khẳng định vị thế trong sự nghiệp xây dựng an sinh xã hội của đất nước. Với những thành tựu rất đáng khích lệ, không chỉ chăm lo phục vụ tốt các đối tượng tham gia thụ hưởng chính sách, không ngừng cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng hiệu quả phục vụ mà còn kịp thời đề xuất với Chính phủ và Quốc hội sửa đổi nhiều nội dung để Luật BHXH và Luật BHYT đi vào cuộc sống, thực sự trở thành những chính sách trụ cột của hệ thống an sinh xã hội hiện nay.

Thật vậy, sau 25 năm xây dựng và phát triển BHXH Việt Nam - một chặng đường đáng tự hào được dựng xây bởi sự bản lĩnh, ý chí, niềm tin và đoàn kết, để mỗi NLĐ, người dân được đảm bảo an sinh, được chăm sóc sức khoẻ; mỗi gia đình không phải lâm vào cảnh bần hàn… Tuy nhiên, với tinh thần không được chủ quan duy ý chí, bên cạnh những kết quả đạt được, mỗi cán bộ ngành BHXH cần nỗ lực hơn nữa, có nhiều giải pháp cụ thể, sáng tạo để khắc phục những tồn tại hạn chế như: Hệ thống chính sách, pháp luật BHXH, BHYT phải thường xuyên đổi mới, cập nhật cho phù hợp với thông lệ quốc tế. Chính sách an sinh xã hội cần phải ứng dụng công nghệ số để quản lý thống nhất, bảo đảm hiệu quả, giảm chi phí thường xuyên cho bộ máy tổ chức của BHXH, giảm thời gian nộp BHXH trong tương lai, khắc phục tình trạng lạm dụng quỹ BHYT, tình trạng trốn đóng BHXH và nâng cao công tác phối hợp chia sẻ thông tin giữa các cơ quan liên quan với BHXH...

Bảo Nguyên/Cổng TTĐT Hội Nhà báo Việt Nam